ทฤษฎีพัฒนาการทางสติปัญญาของโฮเวิร์ด การ์ดเนอร์

          ในด้านการศึกษาปฐมวัยทฤษฎีทางสติปัญญาของโฮเวิร์ด  การ์ดเนอร์  มีบทบาทต่อการ
ศึกษาปฐมวัยโดยเหตุที่มีนักจิตวิทยา และผู้เชี่ยวชาญทางสติปัญญา แห่งมหาวิทยาลัยฮาวารร์ด
คือโฮเวิร์ด  การร์ดเนอร์  ได้ศึกษาเกี่ยวกับความหลากหลายของสติปัญญา  ที่จำแนกความสามารถ
หรือสติปัญญาของคนว่ามีความหลากหลาย  ดังนั้นแต่ละคนมีศักยภาพแตกต่างกัน  มีความสำคัญ
และความสามารถที่แตกต่าง  สมองของมนุษย์ได้แบ่งเป็นส่วนๆ  แต่ละส่วนได้กำหนดความสามารถ
ที่ค้นหาและแก้ปัญหาที่เรียกว่าปัญญา  ซึ่งมีหลายอย่างที่กำหนดมาจากสมอง  สติปัญญาด้านต่างๆ
ที่กล่าวได้มีดังนี้
          สติปัญญาด้านภาษา     ด้านตรรกะและคณิตศาสตร์    ด้านมิติสัมพันธ์
          ด้านร่างกายและการเคลื่อนไหว      ด้านมนุษย์สัมพันธ์       ด้านดนตรี
          ด้านตนหรือการเข้าใจตนเอง          ด้านการรักธรรมชาติ     ด้านการดำรงชีวิต
          ความรู้ในเรื่องความหลากหลายของสติปัญญาดังกล่าวมีผลต่อการพัฒนาเด็กปฐมวัย  โดยการ
ที่ครูผู้สอน  หรือผู้เกี่ยวข้องในการพัฒนาเด็กต้องมีความรู้และความเข้าใจเพื่อการพัฒนาเด็กอย่างเต็ม

ศักยภาพ

วิธีการเล่านิทานสำหรับเด็กเล็ก

              การเล่านิทานให้เด็กได้ฟังมีอย่างหลากหลายวิธี  ขึ้นอยู่กับจุดประสงค์และการเตรียม
อุปกรณ์และความพร้อมของผู้เล่านิทานที่ต้องการให้เกิดกับเด็กเป็นสำคัญ    วิธีการเล่าพอจะ
กล่าวได้ดังนี้คือ
              - เล่านิทานแบบปากเปล่า   โดยไม่มีการใช้สื่อประกอบการเล่า  นอกจากน้ำเสียงและ
จังหวะการพูดที่ใช้เสียงสูงต่ำ  และการเล่าที่เป็นต้องใช้ศิลปะในการพูด
              - เล่าประกอบเสียง  เช่น  เสียงเพลง  เสียงดนตรี   เทปบันทึกเสียงต่างๆ   เป็นการสร้าง
บรรยากาศที่กระตุ้นเร้าให้เกิดความตื่นเต้น
              - เล่าประกอบอุปกรณ์  หรือสิ่งประดิษฐ์  เช่น  หน้ากาก  หุ่นมือ  หุ่นเชิด  ตุ๊กตา  เพื่อสร้าง
ความสนใจ  สนุกสนานให้กับเด็ก
              - เล่าประกอบภาพ เช่น  ภาพวาด  ภาพจากหนังสือ    ภาพเคลื่อนไหว เพื่อจูงใจเด็ก
เด็กได้เกิดความสนุกสนานและจินตนาการ
              - เล่าประกอบท่าทาง   ซึ่งมีทั้งท่าทางผู้เล่า  และผู้ฟัง   ทำให้เด็กสามารถสร้างจินตนาการ
ในลักษณะเป็นรูปธรรมมากขึ้น
              ดังนั้น  ผู้ที่จะเล่านิทานให้เด็กควรเตรียมตัวและเตรียมสิ่งต่างๆให้พร้อมเพื่อให้เกิดประโยชน์

สูงสุดต่อเด็ก                  

กระดาษสู่กิจกรรมสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

            กระดาษเป็นวัสดุอุปกรณ์ที่สำคัญอย่างหนึ่งสำหรับเด็กปฐมวัย  ถือว่าเป็นวัสดุเหลือใช้ที่
สามารถหาได้ง่าย  ประหยัด  และนำมาสร้างสรรค์งานศิลปะได้อย่างหลากหลาย    ไม่ว่าจะเป็น
กระดาษหนังสือพิมพ์  กระดาษนิตยสาร   กระดาษโฆษณาต่างๆ  กระดาษห่อของขวัญ   กระดาษ
เหลือใช้ต่างๆ  ฯลฯ    กระดาษดังกล่าวสามารถนำมาจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยได้ดังนี้
            การประดิษฐ์สิ่งต่างๆ

            การฉีก  ปะ   ตัดกระดาษ
            การสาน  การร้อย
            การพับเป็นรูปต่างๆ
            การปะติดกระดาษ
            กิจกรรมที่กล่าวข้างต้นเป็นกิจกรรมสร้างสรรค์  ที่ช่วยพัฒนากล้ามเนื้อเล็กให้เด็กได้ฝึก
ความแข็งแรง  ความคล่องแคล่ว   การประสานสัมพันธ์ระหว่างมือกับตา   และที่สำคัญปลูกฝัง
ให้เด็กได้รู้ค่าของกระดาษ  รู้จักการประหยัดตั้งแต่เด็กซึ่งส่งผลถึงเมื่อโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ 

กิจกรรมสังเกต นำสู่การเรียนรู้วิทยาศาสตร์

                   การจัดกิจกรรมเพื่อฝึกการสังเกตให้กับเด็กปฐมวัย  เป็นเรื่องที่ไม่ยากและทำให้เกิดความ
สนุกสนานเป็นอย่างมาก    วัสดุอุปกรณ์ก็หาไม่ยาก  อย่างเช่น      แบ่งเด็กเป็นกลุ่มๆ ครูเอาไข่ไก่มาให้เด็กได้ดูแล้วช่วยกันสังเกตลักษณะภายนอกของไข่ไก่ให้มากที่สุด    จดบันทึกลักษณะที่สังเกตได้ หากเขียนไม่ได้ก็ให้วาดรูปประกอบ     หลังจากนั้นครูนำไข่เป็ด  ไข่นกกะทา    มาให้เด็กได้ดู  พร้อมกับให้
สังเกตลักษณะภายนอกของไข่ในแต่ละประเภท   สังเกตความเหมือน  ความแตกต่าง   หรือสิ่งที่เด็ก
ได้พบจากการได้เห็นวัสดุในแต่ละประเภท  เมื่อได้สังเกตเสร็จเรียบร้อยแล้ว  ให้มีการอภิปราย  และ
แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน  ทั้งหมดเป็นการฝึกการสังเกต  การอภิปราย   ฝึกกระบวนการคิด  ซึ่งมี
ค่ามหาศาลสำหรับปลูกฝังกันตั้งแต่เล็กๆ  นอกจากนั้นยังสามารถหาอุปกรณ์อื่นๆ  ได้อีกมากมายเพื่อ
ให้เด็กได้สังเกต   ได้สัมผัสด้วยประสาทสัมผัสของเด็ก  สิ่งที่สำคัญครูจะต้องคอยดูแล  จัดสภาพ
แวดล้อมให้ปลอดภัย    และอุปกรณ์จะต้องไม่เป็นอันตรายสำหรับเด็ก  กิจกรรมแค่นี้ก็ทำให้เด็กเกิด

ความสนุกสนานและได้ความรู้ไปพร้อมกัน

บทบาทครูเมื่อให้เด็กทำกิจกรรมสร้างสรรค์

                  กิจกรรมสร้างสรรค์คือกิจกรรมที่ให้เด็กได้ทำงานศิลปะต่างๆ  เพื่อให้ได้แสดงออกทาง
ความคิดสร้างสรรค์  ให้เด็กได้มีความเพลิดเพลิน   งานศิลปะมีมากมายที่ให้เด็กได้ทำ ไม่ว่าจะ
เป็นงานวาดภาพด้วยสีน้ำ  สีเทียน  งานปั้น   การประดิษฐ์  การพิมพ์ภาพ  การหยดสี  การประดิษฐ์
การฉีก  การปะ  การร้อยวัสดุ  เป็นต้น  บทบาทของครู  ไม่ใช่ให้เด็กได้ทำงานศิลปะที่สวยงาม
หรือเป็นการเลียนแบบ  ไม่ใช่เป็นจุดมุ่งหมายของการทำงานศิลปะ  ครูหรือผู้เกี่ยวข้องต้อง
เข้าใจบทบาทและต้องส่งเสริมสนับสนุนให้ถูกต้องและเหมาะสม จึงจำเป็นต้องรู้บทบาทดังนี้
                 -  จัดเตรียมอุปกรณ์สำหรับการทำกิจกรรมให้พร้อมและหลากหลาย  เน้นวัสดุที่เป็น
ธรรมชาติ  และหาได้ง่าย
                 -   แนะนำอุปกรณ์ที่เด็กจะใช้ให้เด็กได้เข้าใจอุปกรณ์ต่างๆ  เพื่อนำไปสร้างงานตาม
จินตนาการ
                 -  คอยส่งเสริมและสนับสนุน ให้กำลังใจกับเด็กขณะทำกิจกรรม  ให้ความสนใจกับ
งานของเด็กทุกคน
                 -  นำผลงานของเด็กทุกคนแสดงที่ป้ายนิเทศ โดยหมุนเวียนเปลี่ยนกันให้ครบ
                 -  ส่งเสริมให้เด็กทำกิจกรรมอย่างหลากหลาย  ไม่ว่าจะเป็นการวาด  การประดิษฐ์
การฉีก-ปะ  เป็นต้น
                -   เก็บผลงานของเด็กเพื่อติดตามความก้าวหน้าของเด็กแต่ละคน
                ดังนั้นการให้เด็กทำงานศิลปะหรือทำกิจกรรมสร้างสรรค์เป็นงานที่มีความสำคัญและ

มีคุณค่าต่อพัฒนาการของเด็กเป็นอย่างยิ่ง  ไม่ใช่ทำโดยไม่มีจุดหมาย