ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ในเด็กปฐมวัย

        ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยเป็นการเรียนรู้วิทยาศาสตร์จากการให้เด็กได้คิดอย่างมีระบบและมีเหตุผล เกิดการเข้าใจมโนทัศน์ เชื่อมข้อมูล  ประยุกต์ และสรุปเป็นความรู้ได้ด้วยตนเอง ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่ควรส่งเสริมให้กับเด็กปฐมวัยมีดังนี  
        - ทักษะการสังเกต (การใช้ประสาทสัมผัสอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างร่วมกัน)
        - ทักษะการจำแนกประเภท(การแบ่งพวกหรือการเรียงลำดับวัตถุสิ่งของ)
        - ทักษะการวัด(การเลือและใช้เครื่องมือในการวัดหาปริมาณของสิ่งต่างๆ)
        - ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปสกับสเปสกับเวลา(การหาความสัมพันธ์มิติของวัตถุ ระหว่างที่อยู่ของวัตถุ เป็นต้น)
        - ทักษะการคำนวณ(การนับจำนวนของวัตถุ และการนำค่าที่ได้มาเปรียบเทียบกัน)
        - ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล(การนำข้อมุลมาจัดกระทำใหม่และนำเสนอให้ผู้อื่นได้เข้าใจ)
        - ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล(การเพิ่มความเห็นให้กับข้อมูลที่ได้อย่างมีเหตุผล)
        - ทักษะการพยากรณ์(การคาดคะเนคำตอบโดยอาศัยปรากฏการณ์ที่เกิดซ้ำ)
        ทักษะดังกล่าวควรส่งเสริมให้เกิดแก่ผู้เรียนในระดับปฐมวัย

ประโยชน์ของการจัดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ให้กับเด็กปฐมวัย

        การจัดกิจกรรมวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัยเป็นการจัดกิจกรรมตามสภาพจริงเพื่อให้เด็กได้เรียนรู้โลกรอบๆตัว โดยให้เด็กเป็นผู้กระทำในสิ่งที่ต้องการศึกษาด้วยตนเอง อาจทำเป็นกลุ่มหรือเป็นรายบุคคล และกิจกรรมควรเหมาะสมกับพัฒ

นาการและความสามารถของเด็ก ซึ่งการจัดกิจกรรมมีประโยชน์ต่อเด็กปฐมวัยดังนี้
        - เด็กเกิดความกระตือรือร้น อยากรู้อยากเห็นในสิ่งที่อยู่รอบตัวเด็ก
        - เด็กมีความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์
        - เด็กมีทักษะในการแก้ปัญหา
        - เด็กเรียนรู้เกี่ยวกับมโนคติและความคิดในการแปลความเกี่ยวกับสภาพแวดล้อมรอบตัวเด็ก
        - เด็กมีความรู้เกี่ยวกับตนเอง และสิ่งต่่างๆรอบตัวมากขึ้น
        - เด็กมีการพัฒนาความคิดอย่างมีเหตุผล อย่างมีระบบตามวิธีทางวิทยาศาสตร์
        - เด็กเกิดความซาบซึ้งและมีเจตคติที่ดีต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัวเขา
        - เด็กมีความพร้อมที่จะเรียนวิทยาศาสตร์ในระดับประถมศึกษา
        - เด็กมีความรับผิดชอบในการอนุรักษ์ธรรมชาติ
       ประโยชน์ดังกล่าวเป็นตัวอย่างที่จะเกิดกับเด็กปฐมวัยหากผู้ใหญ่ได้จัดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ให้กับเด็กอย่างต่อเนื่อง

พฤติกรรมเด็กที่มีความสามารถทางการสังเกต

       ความสามารถในการสังเกตเป็นความสามารถในการใช้ประสาทสัมผัส อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลาย
อย่างเพื่อหาข้อมูลหรือรายละเอียดของสิ่งต่างๆโดยไม่เพิ่มความคิดเห็นส่วนตัวลงไป เช่น เห็นอย่างไร
ได้ยินอย่างไร ได้กลิ่นอย่างไร หรือรสชาติเป็นอย่างไร ก็ตอบไปอย่างนั้น สำหรับพฤติกรรมที่แสดงว่า
เด็กมีความสามารถในการสังเกตพอจะกล่าวได้ดังนี้
     - บรรยายลักษณะและคุณสมบัติของสิ่งต่างๆโดยการกะประมาณได้
     - ชี้และระบุข้อมูลการสังเกตจากข้อมูลที่กำหนดได้
     - บอกลักษณะและคุณสมบัติของสิ่งต่างๆได้จากการใช้ประสาทสัมผัสต่างๆ
     - บรรยายการเปลี่ยนแปลงของสิ่งที่สังเกตได้
     - แยกแยะข้อมูลจาการสังเกต และการลงความเห็นได้
     - บอกสิ่งที่ต้องคำนึงและความปลอดภัยในการสังเกตได้
     ดังนั้นความสามารถในการสังเกตของเด็กนั้นจำเป็นที่เด็กจะต้องได้รับการฝึกฝนและพัฒนาตั้งแต่
ในระดับปฐมวัยโดยที่ผู้ใหญ่ต้องให้เด็กได้ฝึกการใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้าไม่ว่าตา หู จมูก ลิ้นและผิวกาย

สื่อสำหรับจัดการเรียนรู้ให้กับเด็กปฐมวัย

            สื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัยเป็นสิ่งที่ช่วยให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะจะช่วยกระตุ้นและสร้างความสนใจให้กับผู้เรียน ทำให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจในเนื้อหาบทเรียนที่ยุ่งยากซับซ้อนได้ง่ายขึ้นและสามารถช่วยให้เกิดความคิดรวบยอดในเรื่องที่เรียนได้เร็ว ถูกต้อง ฯลฯ ตัวอย่างของสื่อมีดังนี้
            - ของเล่น ซึ่งมีส่วนสำคัญในการพัฒนาเด็กในด้านต่างๆ โดยขึ้นอยู่กับการเลือกของครูผู้สอน
            - ของจริง เป็นสื่อที่ใช้ในการเรียนรู้กับเด็กมากที่สุดและเป็นประสบการณ์ที่เด็กได้รับจากการสัมผัสด้วยประสาทสัมผัสทั้งห้า
            - ของจำลองและสถานการณ์จำลอง เป็นสื่อที่ใกล้เคียงของจริงหรือสถานการณ์จริงมากที่สุด
            - หนังสือภาพ และหนังสือส่งเสริมการอ่าน เป็นสื่อที่มีความสำคัญมากต่อการเรียนรู้สำหรับเด็กโดยครูใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้หรือจัดวางไว้ในมุมหนังสือ
            - ภาพ บัตรภาพ และแผนภูมิ ครูใช้ประกอบการจัดประสบการณ์ทำให้เด็กเกิดความเข้าใจในเรื่องต่างๆ
            - เกม เพลงต่างๆทำให้เด็กเกิดความสนุกสนานและได้เคลื่อนไหวร่างกายส่วนต่างๆ เรียนรู้การอยู่ร่วมกันในสังคม เป็นต้น

            - นิทาน การเล่านิทานโดยใช้หนังสือนิทานทำให้เด็กได้พัฒนาในด้านต่างๆอย่างมีคุณภาพ
            สื่อการเรียนรู้ดังกล่าวจึงมีคุณค่าสำหรับเด็กปฐมวัยเป็นอย่างมาก ขึ้นอยู่กับครูที่จะเลือกใช้ให้เหมาะสม

กิจกรรมที่ส่งเสริมกล้ามเนื้อมัดเล็กให้แก่เด็กปฐมวัย

                   การส่งเสริมกล้ามเนื้อมัดเล็กให้แก่เด็กปฐมวัยมีความสำคัญและจำเป็นที่เด็กจะต้องได้รับการพัฒนาและส่งเสริมให้มีความแข็งแรง ยืดหยุ่น คล่องแคล่ว และให้กล้ามเนื้อมัดเล็กมีความสัมพันธ์
ระหว่างมือกับตา กิจกรรมที่ควรจัดให้เด็กได้มีโอกาสปฏิบัติมีดังนี้
                   - การวาดภาพระบายสี เช่น การวาดภาพด้วยสีเทียน การป้ายสีน้ำด้วยพู่กัน ฯลฯ
                   - การทดลองเกี่ยวกับสี เช่น การละเลงสีด้วยส่วนต่างๆ การหยดสี การพับสี ฯลฯ
                   - การปั้น เช่น การปั้นดินน้ำมัน ดินเหนียว หรือแป้ง ฯลฯ
                   - การพับ ฉีก ดัด ปะ เช่น การฉีก ตัด หรือปะ กระดาษโดยเสรี การพับใบตอง ฯลฯ                                      - การร้อย เช่น การร้อยลูกปัด การร้อยหลอดกาแฟ ฯลฯ
                   - การประดิษฐ์ เช่น การประดิษฐ์ดอกไม้ สิ่งของต่างๆ ฯลฯ
                 กิจกรรมดังกล่าวเป็นกิจกรรมที่ช่วยพัฒนาและส่งเสริมกล้ามเนื้อมัดเล็กให้มีความสามารถดังนั้นต้องให้เด็กได้รับการฝึกฝนโดยให้เด็กได้กระทำกิจกรรมด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอ